Parque Natural de Jandía: Waar de wilde ziel van Fuerteventura woont
Wie het schiereiland Jandía voor het eerst betreedt, begrijpt al snel dat hier iets bijzonders schuilgaat. Het Parque Natural de Jandía, dat zich uitstrekt over meer dan 14.900 hectare aan de zuidpunt van Fuerteventura, is geen gewoon beschermd gebied. Het is een plek waar de tijd langzamer lijkt te verstrijken – waar wind en lava en miljoenen jaren samen een landschap hebben gevormd dat zijn weerga niet kent.
Sinds 1987 als natuurpark beschermd en behorend tot de gemeente Pájara, geldt dit gebied als het grootste beschermde gebied van Fuerteventura qua oppervlakte. En dat met goede reden: de buitengewone diversiteit van het landschap bracht de Canarische regering er in 1994 toe het als natuurreservaat aan te wijzen.
Het ontstaan van een schiereiland: miljoenen jaren in steen
De geschiedenis van het schiereiland Jandía gaat diep terug in de aardgeschiedenis. Zo’n 12 tot 17 miljoen jaar geleden ontstond dit oude bergmassief – oorspronkelijk een zelfstandig eiland dat tegelijkertijd met de rest van Fuerteventura uit de zee oprees. Vandaag verbindt alleen een smalle landtong, de Istmo de la Pared, slechts zes kilometer breed, het schiereiland met het hoofdeiland.
Wetenschappers vermoeden dat Jandía deel uitmaakt van een half ondergelopen krater, want de geologische eigenschappen van het noordelijke deel – Maxorata – verschillen fundamenteel van de ondergrondse gesteentekern van het schiereiland. Het binnenland wordt doorkruist door zogenaamde Barrancos, diepe ravijnen die als littekens het binnenste van het schiereiland doorsnijden.
Het duinenlandschap van de Istmo de la Pared
Wie de landtong oversteekt, betreedt een andere wereld. De zandstrook van het Playa de Barlovento steekt de landengte van La Pared over en vormt een uitgestrekt duinengebied dat zich uitstrekt tot aan de stranden van Sotavento. Op enkele rotsruggen na bestaat dit duinenlandschap bijna geheel uit zand – van organische en mariene oorsprong, voortdurend in beweging door de wind.
Uniek zijn de rotsformaties van versteend zand in het gebied van Agua Liques en Agua de Ovejas. Deze volledig versteende, kwartaire zandbodems geven de kust een surreëel, bijna onwerkelijk aanzien.
In dit deel van het eiland stuit men op een opmerkelijke geologische curiositeit: Antophoren – fossiele broedcellen van uitgestorven wespenachtige insecten, ingebed in de rots als stomme getuigen van een vervlogen wereld.
Wandelen door de zandwoestijn – routes in de Istmo de la Pared
Het door duinen doorsneden woestijnlandschap van de Istmo biedt prachtige wandelroutes op Fuerteventura in een decor dat aan andere continenten doet denken.
Wandeling La Pared – Playa Agua Liques: Circa 9,5 km langs de kust, 188 hoogtemeters, ca. 3,5 uur. Een route voor iedereen die de zee en het zand als vaste metgezel wil.
Wandeling La Pared – Agua Liques – Agua Tres Piedras: 17,5 km, 331 hoogtemeters, circa 6 uur. Wie langer in deze sobere pracht wil vertoeven, wordt rijkelijk beloond.
Rondwandeling Costa Calma – Agua Tres Piedras: Ca. 13 km, 226 hoogtemeters, 4,5 uur. Ideaal voor een hele dag in de zandwoestijn.
Het Jandía-gebergte: Het dakterras van Fuerteventura
Voorbij het Pecenescal-dal houdt het zandlandschap op. Het land stijgt, en het uitzicht opent zich op een ruig, majestueus berglandschap. Het Jandía-gebergte beschrijft een uitgestrekte bergboog die in het westen steil naar de zee afdaalt.
Hier verheffen zich de hoogste toppen van het eiland: de Pico de la Zarza rijst met 807 meter op als de hoogste berg van Fuerteventura, gevolgd door de Pico de Mocán met 801 meter en de Pico de la Palma met 744 meter. De toppen zijn het hele jaar door gehuld in een wolkenmantel die een vochtig microklimaat schept – een stille tegenstelling tot de uitgedroogde karigheid aan de voet van de bergen.
Met toenemende hoogte verandert de begroeiing merkbaar: korstmossen, de Canarische margriet (Magarza de Jandía) en de Tajinaste de Jandía (Echium handiense) klampen zich vast aan de hellingen. Roofvogels cirkelen boven de kammen: de buizerd, de Eleonora- en de smelleken en de met uitsterven bedreigde aasgier hebben hier hun domein.
Wandelen in het Jandía-gebergte – De mooiste bergtochten
Beklimming van de Pico de la Zarza: 12,6 km, 714 hoogtemeters, 4 tot 4:45 uur. De wandeling naar de hoogste top van Fuerteventura is een belevenis die zich diep in het geheugen brandt – zeker wanneer het wolkengordijn even opengaat.
Rondwandeling Barranco de Pecenescal (SL FV 11) – Playa de Barlovento – Barranco del Rinconcillo: Ca. 17 km, 511 hoogtemeters, circa 6,5 uur. Een grandioze tocht door het hart van het gebergte.
Wandeling naar de Pico de Mocán: Meer dan 13 km, 787 hoogtemeters, 5 tot 6 uur. De beklimming van de op één na hoogste top van het eiland is een echt avontuur voor ervaren wandelaars.
Playa de Cofete: Het einde van de wereld, mooi als een droom
Aan de voet van het Jandía-massief ligt een van de meest indrukwekkende stranden van de Canarische Eilanden: het Playa de Cofete. Twaalf kilometer lang, vijftig meter breed, licht zandstrand – in het noorden begrensd door het kleine rotseilandje El Islote, op de achtergrond de steil aflopende bergketens van het Jandía-massief. Het is een decor dat sprakeloos maakt.
Boven het strand troont het kleine dorpje Cofete met zijn kleine restaurant en de legendarische Villa Winter – een gebouw dat geruchten voedt en verhalen schrijft.
Aan het zuidelijke uiteinde van het strand wacht de Roque del Moro, een vijf meter hoge rotsobelisk, omgeven door prachtige formaties van wit en beige geaderd trachiet – vulkanisch gesteente dat als kunst aandoet.
Wandelingen rondom Cofete
Gran Valle – Degollada del Cofete – Playa de Cofete: 7,5 km, 311 hoogtemeters stijging, 368 hoogtemeters daling. De wandeling steekt het Jandía-gebergte over bij de pas en voert met adembenemend uitzicht naar beneden naar het strand.
Wandeling naar de Roque del Moro: Ca. 9 km, nauwelijks hoogtemeters, 3 uur. Eenvoudig en de moeite waard.
Strandwandeling Playa de Cofete – El Islote – Playa de Barlovento: Ca. 14 km, 18 hoogtemeters, circa 5,5 uur. Een lange wandeling aan het einde van de wereld.
Populair is ook het Clifftop Trail als onderdeel van het West Coast Trail – een veeleisend pad langs de steile kliffen van de westkust, dat beloont met onvergetelijk uitzicht. Voor wandelaars zonder eigen vervoer biedt buslijn 111 een comfortabele verbinding tussen Cofete, Morro Jable en La Pared – tweemaal per dag.
Fauna en flora: Een schat aan endemische soorten
Het Parque Natural de Jandía is een toevluchtsoord voor dieren en planten die alleen hier voorkomen. Rangers waken zorgvuldig over de zeldzame soorten – in het bijzonder over de wolfsmelkplanten (Euphorbieën) en de bedreigde kraagtrappen.
Wie door het park struint, stuit op gekko’s, Canarische skinks en andere reptielen, de egel, reigers, lepelaars, ibissen en de torenvalk. Op de toppen en berghellingen gedijen endemische planten: de Magarza de Jandía, het wintermargrietje (Argyranthemum winteri) en de Jandía-cactus (Euphorbia handiensis) – een plantaardig symbool van Fuerteventura dat alleen in dit park voorkomt.
De gehele kust is een doortrekgebied voor walvissen en dolfijnen: in de zomer waarneemt men vinvissen, griend, potvisssen en tuimelaars. En aan de stranden van Cofete wordt de karetschildpad voorzichtig opnieuw geïntroduceerd.
Kusten tussen eenzaamheid en stilte
Naar de kust toe wordt het land vlakker – alleen aan de westkust rijzen steile kliffen omhoog, met daaronder verborgen, eenzame stranden zoals de Playa de los Ojos. De oostkust is daarentegen rustiger; hier ligt het strand van Matorral, voormalig zoutwinningsgebied, waar halofiele planten zoals zeekraal zich hebben gevestigd. Het aangrenzende zoutvlakten-natuurreservaat El Saladar de Jandía is een stil juweel van de kustecologie.
Tot slot: Jandía – wilde zuiden, onvergetelijke natuur
Het Parque Natural de Jandía is meer dan een natuurreservaat. Het is een reis naar een oerlandschap dat Fuerteventura ver boven zijn imago als zonne-eiland uittilt. Wandelen op Fuerteventura betekent hier: lava en zand, wolkentoppen en zeestilte, endemische planten en cirkelende roofvogels. Wie zich daarop overgeeft, keert veranderd terug.
